Księgarnia

Katolickie‎ > ‎

Biblia Poznańska

opublikowane: 7 cze 2010, 14:47 przez Biblia Święta

Biblia Poznańska należy do współczesnych przekładów Pisma Świętego na język polski. Inicjatorem jej powstania był w grudniu 1960 r. ks. prof. Aleksy Klawek, który stanął na czele zespołu redakcyjnego złożonego z biblistów związanych głównie z Uniwersytetem Jagiellońskim. Opracowaniem przekładu Starego Testamentu kierował ks. Michał Peter, zaś Nowego Testamentu – ks. Marian Wolniewicz. Pierwsze wydanie kompletnego przekładu ukazało się w 1975.

W ankiecie biblistów polskich z 1999 Biblia Poznańska została uznana za najlepszy polski przekład Pisma Świętego.

Charakterystyka

Tłumacze zdecydowali się na daleko posuniętą wierność wobec oryginału, dając jej pierwszeństwo przed pięknem języka polskiego. Dlatego - jak twierdzą - można Biblię Poznańską traktować jako wydanie źródłowe. Dotyczy to przede wszystkim ksiąg Starego Testamentu. Tłumaczenie Nowego Testamentu, idąc za tradycją katolickiej translatoryki biblijnej (np. Biblia Jerozolimska, Biblia Tysiąclecia) przedkłada wierność tradycji egzegetycznej nad szczegółowe odzwierciedlenie oryginału.

W wielu miejscach Biblia Poznańska odchodzi od tradycji polskich przekładów Biblii, na przykład wbłogosławieństwach, które zaczynają się od "szczęśliwi, którzy...". Z drugiej strony tłumacze świadomie archaizują wiele miejsc, szczególnie tych, w których przemawia sam Bóg – po to, by w przekładzie pozostało coś z "sakralnego namaszczenia", jakim tchnie Biblia w wersji Jakuba Wujka.

Według biblisty Janusza Frankowskiego Biblia Poznańska jest bardzo nierówna (opinia dotyczyła pierwszego wydania), ma też tendencję do pedantyczności i przeinterpretowania. Jako przykład tej pedantyczności Frankowski przedstawia Pięcioksiąg i Listy do Koryntian. Biblista wyróżnił też jednak księgi dobrze przetłumaczone: Izajasza, Jeremiasza i Ewangelie.

Komentarz odredakcyjny pisma Znak podkreślał uwspółcześnienie tekstu, choć też krytykowałniezdecydowanie np. w tłumaczeniu modlitwy Ojcze Nasz. Jedno z wezwań święć się imię Twojezamieniono na niech Twoje imię będzie święte - co według autora było modernizacją zbyt powierzchowną i nadal mało zrozumiałą.

Układ graficzny przekładu jest współczesny, podobnie jak w literaturze pięknej wypowiedzi bohaterów są oddzielone od reszty narracji przy pomocy myślników i akapitów. Czyni to tekst bardziej przejrzystym i czytelnym, choć jak podkreśla krytyka - przede wszystkim bardziej zwyczajnym.

Spośród wszystkich przekładów Biblii o charakterze popularnym Biblia Poznańska ma najbardziej obszerne komentarze i przypisy. Charakter komentarzy różni się jednak w poszczególnych księgach w zależności od osoby redaktora. Na przykład przypisy do Ewangelii (przygotowane przez ks.Mariana Wolniewicza mają często charakter filologiczny i historyczny. Tymczasem przypisy doDziejów Apostolskich (autorzy: bp. Roman Andrzejewski, ks. Franciszek Jóźwiak) są prawie wyłącznie teologiczne. Żadne z wydań nie zawiera odnośników biblijnych do zbliżonych wersetów.

Źródła przekładu

  • Stary Testament
Biblia Hebraica ed. R. Kittel, P. Kahle, A. Alt, O. Eissfeld, Stuttgart 1951
  • Nowy Testament
The Greek New Testament ed. K. Aland, M. Black, B. M. Metzger, A. Wikgren, Stuttgart 1968

Teksty krytyczne, wykorzystane jako podstawa tłumaczenia ksiąg Starego Testamentu, były takie same jak te, na których oparli się tłumacze Biblii Tysiąclecia. W komentarzach można znaleźć jednak alternatywne warianty tekstu, w oparciu o inne manuskrypty. W komentarzach do Starego Testamentu wielokrotnie pojawiają się też nawiązania do rękopisów z Qumran.

Niektóre fragmenty Starego Testamentu (np. część Księgi Estery) podobnie jak w innych katolickich wydaniach Biblii, przytoczone zostały w dwóch wersjach: tłumaczenia z oryginału hebrajskiego (tekst masorecki) oraz z Septuaginty.

Zastosowanie

Biblia Poznańska nie stała się oficjalnym tłumaczeniem używanym w liturgii. Dzięki obszernym przypisom przydatna jest w studiach nad Pismem Świętym.

Od 2005 w Poznaniu odbywa się coroczny Maraton biblijny, który polega na czytaniu specjalnego wydania Biblii Poznańskiej.

Wydania

Wydawcą Biblii Poznańskiej jest Księgarnia Świętego Wojciecha.

Pierwsze wydania były trzytomowe:

  1. Księgi historyczne ST
  2. Księgi prorockie i mądrościowe ST
  3. Nowy Testament

W nowych wydaniach tom drugi został rozbity na dwa osobne tomy.

Daty poszczególnych wydań:

  1. 1973-1975
  2. 1982
  3. 1998-1999
  4. 2004

W edycjach z 1998 i 2004 Biblia Poznańska dostępna jest w kilku formatach:

  • wydanie pełne (4 tomy), z przypisami i obszernymi wprowadzeniami do ksiąg. Do niektórych wydań dodawany jest Nowy Testament na CDROM;
  • wydanie jednotomowe (również edycje pamiątkowe i bibliofilskie);
  • wydanie przenośne, bez przypisów.


Comments